SERDAROĞLU HUKUK VE DANIŞMANLIK

Sicil iptal davası hem Türk Silahlı Kuvvetleri personeli hem de Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan askeri personel için çok önemlidir. Çünkü yurt dışı görevlendirmeleri, astsubay ya da subaylığa geçiş, ödül ve takdir için personelin sicil sıralaması ve sicili oldukça önemli yere sahiptir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde ya da Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan rütbeli personelin sicilinin bozuk olması, disiplin cezaları ile tecziye edilip düşük sicil ile sicil sıra durumunun kötüleşmesi, yukarıda yer verdiğimiz örnekleri elde etme imkanını yok edecektir.

Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise; uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birdenbire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatler belirtilmiş olmasıdır.

Hem Subay Hem de Sicil Yönetmeliği 5. Maddesinde; “Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu Madde 5- Sicil üstleri; emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken; üstlük ve komutanlığın en önemli olan özel yetkilerinden birini kullanırlar. Sicil üstleri; bu görevin önemini göz önünde tutarak, sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdanî kanaatle değerlendirmekten sorumludurlar. Aksi durum, ehliyetli olmayanların lâyık olmadıkları rütbe ve makamlara yükselmelerini, dolayısıyla Türk Silâhlı Kuvvetlerinin yetenekten yoksun kişilerin elinde görevini yapamaz duruma düşmesi sonucunu doğurur. Hissî ve aşırı merhamet duygusuyla verilecek sicillerin, hak eden bir başka personelin hakkını ihlâl edeceği , daima göz önünde bulundurulur.

Sicil üstleri, haklarında sicil düzenleyecekleri astsubayları iyi tanımak zorundadırlar. Bu nedenle, haklarında sicil düzenleneceklerin, günlük eğitim ve çalışmalarını, tavır ve hareketlerini, disiplin ve itaatini, sicil belgesinde yazılı diğer hususları aralıksız izleyerek; yapacakları haberli ve habersiz denetlemeler, özel yazılı veya sözlü sınavlar, verecekleri özel görevler,çeşitli tatbikat ve manevralardaki tutum ve durumu ile de yeterlik ve yetenekleri

hakkında tam bir kanaat edinmeye çalışırlar. Maiyetini çok kısa zamanda gerçek durumu ile tanıyabilmek ve onun yeteneklerini ölçebilmek imkânına sahip olan komutan veya âmirin, iyi bir lider olduğu şüphe götürmez bir gerçektir. Düzenledikleri sicillerdeki isabet derecesine göre sicil üstleri hakkında hüküm verilir.

Birinci sicil üstleri, astları hakkında mutlak kanaat sahibi olmaktan sorumludurlar. Daha üst sicil üstlerinin kanaat sahibi olmaları şahsî becerilerine,çalışma şartlarına, kuruluş bağlantısına ve görev fonksiyonlarına bağlıdır.” hükmü bulunmaktadır. Maddede belirtilen esaslara dayanmadan verilen, objektiflikten uzak siciller idare mahkemeleri tarafından iptal edilmektedir.

Sicil işlemlerinde uygulanacak mevzuat;

Subaylar için Subay Sicil Yönetmeliği,

Astsubaylar için Astsubay Sicil Yönetmeliği,

Uzman jandarmalar için Uzman Jandarma Atama ve Sicil Yönetmeliği,

Uzman erbaşlar için Uzman Erbaş Yönetmeliği,

Hepsi için MKL 52-1 TSK Sicil Belgesi Düzenleme Kılavuzudur.

Sicil iptal davasında aşağıdaki kriterlere dikkat edilir;

Siciller arasında aşırı fark varsa. (Örnek; 90’dan bir anda nedensiz 30’a düşürülürse.)

Sicil objektif kriterlere uyulmadan verilmemişse

Düşük sicillerde belge yoksa

Sicil yetkisiz üst tarafından verilmişse

Sicil amiriyle en az üç ay çalışılmamışsa iptal edilebilmektedir.

Dava açmak için zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur.

Rütbe : Subayların ilk subaylığa başlamada ve bekleme süreleri sonunda 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu gereğince kazandıkları askerî unvanı,

Nasıp : İlk subaylık ile bir rütbeden sonraki rütbeye terfide, yeni rütbenin normal bekleme süresinin başlama tarihini,

Kıdem : Belli bir rütbeye nasıp tarihinden itibaren o rütbede hizmet süreleri veya aynı nasıplılar arasında yeterlik bakımından üstünlük sırasını,

Fiilî bekleme süresi : İlk subaylığa ve bir rütbeden sonraki rütbeye terfii müteakip, nasıp düzeltmesinden dolayı verilen itibarî süreler hariç, o rütbede fiilen bulunulan süreyi,

Kademe bekleme süresi : Subayların kademe ilerlemesi için her kademede bekleyecekleri en az bir terfi yılını,

Sicil alma eğilimi: Asgarî beş yıllık sicil notu bulunan personel için tespit edilen ve personelin sicil notu ortalamasının hesaplanmasında esas alınan yıllara ait sicil üstü değerlendirme notlarının standart sapmasının üç katının, sicil alma eğilimine esas not ortalamasına ilave edilmesi ve çıkartılması suretiyle tespit edilen rakamlar dahil olmak üzere bulunan not aralığını,

Yeterlik: Ahlaki, askeri, mesleki, fiziki, zihni kifayet ve üst rütbeye liyakati,

Sicil notu: Sicil üstü değerlendirme notlarının ortalaması ile general-amiraller hariç Fiziki Yeterlilik Değerlendirme Testinden elde edilen notun bu Yönetmelikte belirlenecek esaslar dâhilinde Kuvvet Komutanlıkları tarafından toplanmasıyla tespit edilen notu,

Sicil notu ortalaması; Subaylar için;

1) Teğmen rütbesi için; bulunulan rütbede alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasını,

2) Üsteğmen rütbesi için; teğmenliğe nasıptan itibaren alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasını,

3) Yüzbaşı rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının; yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’ialınarak hesaplanan ortalamasını,

4) Binbaşı rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, binbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

5) Yarbay rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, yarbay rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, binbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

7) General ve amiraller için; bulundukları rütbedeki geçerli sicil notlarının ortalamasını, ortalamalarının, albay rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, yarbay rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 95’i, binbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

7) General ve amiraller için; bulundukları rütbedeki geçerli sicil notlarının ortalamasını,

Astsubaylar için;

2) Kıdemli çavuş rütbesi için; astsubay çavuşluğa nasıptan itibaren alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasını,

2) Kıdemliçavuş rütbesi için; astsubay çavuşluğa nasıptan itibaren alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasını,

3) Üstçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının; üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

4) Kıdemli üstçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, kıdemli üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının %70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

5) Başçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, başçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, kıdemli üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

5) Başçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, başçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, kıdemli üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,sindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasını,

Sicil üstü değerlendirme notu: Teğmen-albay sicil belgesindeki “Genel Değerlendirme ve Ayırt Edici Nitelikler” bölümüne yapılan işaretlemelerin nota tahvil edilmesi ile bulunan notu, general/amiral sicil belgesi için “Ayırt Edici Nitelikler” bölümüne yapılan notlandırmaların toplamını ifade eden notu,

Gerekçe: Teğmen-albay sicil belgesindeki “Genel Değerlendirme (Kategori)” kısmında sicil üstleri tarafından ÜSTÜN BAŞARILI ve kategorisindeki emsallerinin üzerinde değerlendirilen veya YETERSİZ ve kategorisindeki emsallerinin altında değerlendirilen nitelikler için sicil belgesinin ilgili bölümde belirlenen alana yazılması zorunlu olan ifadeyi, ifade eder.

Sicil iptal davasında avukat tutmak zorunlu değildir. Kişiler kendileri dava açabileceği gibi kendileri de dava sürecini yönetebilirler. Ancak bu sicil iptal davalarında alanında uzman bir idari dava veya asker kökenli avukattan hukuki destek almanızı tavsiye ederiz.